Gmina Miejska Dzierżoniów
Historia
Pierwsze pisane ślady o Dzierżoniowie pochodzą z lat 50-tych XIII w. Na początku swych dziejów Dzierżoniów podporządkowany był książętom wrocławskim, by wreszcie stać się jednym z czołowych ośrodków Księstwa Świdnicko-Jaworskiego. Stworzony w tym okresie układ urbanistyczny, z obszernym rynkiem, ratuszem oraz drogami wychodzącymi ze środków każdej pierzei widoczny jest do dziś.
Na ziemiach dzisiejszej Polski pierwsza linia kolejowa powstała w 1842 roku, było to połączenie między Wrocławiem a Oławą. Dzierżoniów (niem. Reichenbach) na swoje pierwsze połączenie kolejowe musiał czekać jeszcze kilkanaście lat.
W XIX stuleciu miasto dokonuje szeregu inwestycji komunalnych, powstaje wiele obiektów użyteczności publicznej i budynków prywatnych. W 1855 roku dociera tu linia kolejowa ze Świdnicy, a na przełomie XIX i XX wieku powstaje lokalna kolej sowiogórska łącząca Dzierżoniów z pobliskimi miastami.
W czerwcu 2025 roku obchodzono 125-lecie otwarcia pierwszego odcinka Kolei Sowiogórskiej, który łączył Dzierżoniów z Pieszycami. Dokładnie 1 czerwca 1900 roku, po rocznym okresie budowy, na trasę wyruszył pierwszy pociąg. Dla potrzeb tej linii w Dzierżoniowie zbudowano specjalny dworzec nazwany Małym Dworcem oraz niewielką parowozownię. Trasa kolejowa biegła na południowy zachód, a w Pieszycach tory prowadziły wzdłuż wschodniego krańca osady.
Na początku XX wieku Dzierżoniów jest szóstym co do wielkości miastem na Śląsku, dzięki włączeniu w jego granice miejscowości o nazwie Ernsdorf (obecnie Dzierżoniów Dolny).
Działanie wspierane przez projekt »Kolej łączy kultury«
Projekt partnerski „Kolej łączy kultury” realizowany jest przez Fundację Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska we współpracy z Województwem Pardubickim, Miastem Dzierżoniów oraz partnerami z Czech, w ramach programu Interreg Czechy–Polska 2021–2027.
Celem przedsięwzięcia jest rozwój infrastruktury kulturalnej i ochrona wyjątkowego dziedzictwa kolejowego. W Dzierżoniowie obejmuje on modernizację terenu przy ul. Strumykowej oraz renowację historycznego taboru. Dzięki międzynarodowej współpracy z czeskim regionem Pardubickim i Muzeum Starých Strojů, projekt podkreśla wspólne dziedzictwo kulturowe obu krajów.
Efektem będzie nie tylko poprawa warunków zwiedzania, lecz także wzrost ruchu turystycznego i promocja atrakcji Dolnego Śląska oraz Czech.
Obecny stan projektu
Roboty budowlane są gotowe do realizacji.
Harmonogram
Projekt potrwa do końca 2027 roku.
Koszty projektu
Dofinansowanie całego projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wynosi 7 186 604,28 EUR, z czego Gmina Miejska Dzierżoniów otrzyma dofinansowanie w wysokości 82 220,79 EUR